W drodze na Ostrów Tumski warto porównać jak wyglądała okolica ulicy Oławskiej. Zaułek Winogronowy, bo on jest na pierwszym planie powstał w średniowieczu i łączył ulice Oławską z Krawiecką. Po wojnie został zlikwidowany, a samą ulice Oławską wyprostowano. Na zdjęciu z Wratislaviae Amici można zobaczyć ja okolica zaułka i Oławskiej wyglądała chwile po wojnie. Wszystko wypalone, pozostały same ruiny. Choć jak można zobaczyć na tym zdjęciu, kamienica spod numeru 67, czyli ta narożna zachowała swój front, czego nie można powiedzieć o innych.

Tak okolica zaułka prezentowała się po odgruzowaniu w oddali po prawej widać ocalałe zabudowania ulicy biskupiej, gdzie mniej więcej znajduje się teraz sklep Proline.

Na czerwono zaznaczyłem omawiany Zaułek Winogronowy (większy rozmiar po kliknięciu)

Tyle słowem wstępu teraz porównanie Wrocław – Wczoraj i dzisiaj.

Źródło:
- Wratislaviae Amici – http://wroclaw.hydral.com.pl/
– Foto (około 1930) pochodzi z albumu „Wrocław Fotografie z okresu międzywojennego” autor Iwona Bińkowska, wydawnictwo via nova.
– Współczesne Jacek Zarychta

Zostajemy dalej na wschodniej pierzei Rynku. Dokładnie na jej północnej części, gdzie najczęściej handlowano różnego rodzaju błyskotkami i biżuterią.

Na chwilę uwagi zasługują dwie kamienice.

Pierwsza od lewej – stosunkowo nowa, bo z 1994 roku. Jest to rekonstrukcja barokowej fasady kamienicy, jaka stała tam przed wojną. Nad wejściem zobaczyć można złotego psa, który jest symbolem wspomnianej kamienicy (Pod Złotym Psem).

Natomiast trzecia kamienica od lewej, Kamienica Pod Złota Kotwicą, ma restauracyjny rodowód z nutą słonecznej Italii. I tak też jest obecnie, ponieważ mieści się tam restauracja La Scala, serwująca włoską kuchnie. Przed wiekami niejaki Camillo – Włoch z Werony przyrządzał tam rewelacyjną pieczeń z jelenia. W tej restauracji zatrzymywała się ówczesna śmietanka, a dania Camillo, jak i Wrocław znane były w całej Europie. Podobno przyjazny duch Camillo nadal czuwa nad podawanymi potrawami.

Właścicielami tej kamienicy była rodzina Artzatów, a wspominam o tym, ponieważ nieopodal w kościele św. Marii Magdalenym jest kapitalny nagrobek Adama Caspara von Artzata. Szczególnie polecam miłośnikom kobiecego ciała :). Natomiast na ulicy Malarskiej 30, znajduje się drugi dom Artzatów, mieści się tam Artzat cafe.

Co do samej kamienicy, pod koniec 1872 została zburzona, by wznieść pięciokondygnacyjną kamienicę, obecną na poniższym zdjęciu. Po wojnie, podczas generalnego remontu, dodano dość ubogo wyglądający barokowy szczyt.

Foto (kwiecień 1926) pochodzi z albumu „Wrocław Fotografie z okresu międzywojennego” autor Iwona Bińkowska, wydawnictwo via nova.

Gdyby Kamienica pod Złotą Koroną zachowała swą postać sprzed wojny oraz ocalała kamienica z narożnika północno-wschodniego byłby chyba komplet :). Owa kamienica na pewno znajdzie się w moim porównaniu czekam tylko, aż skończy się remont Kuźniczej, choć prawdopodobnie będzie trzeba poczekać do lutego, kiedy to znikną ozdoby świąteczne, zdobiące Rynek. Ale warto!

Dzisiejsze porównanie przedstawia połowę wschodniej pierzei Rynku od ulicy Oławskiej (po prawej) do ulicy Kurzy Targ (po lewej). Właściwie tylko trzy kamienice, jednak zmiana jest bardzo wyraźna. Zauważyć też można inną lokalizację pręgierza, który jest rekonstrukcją oryginału, który zdobił Rynek do wojny. Jeśli chodzi o dom handlowy Feniks jego funkcja mimo upływu lat się nie zmieniła. Przed wojną, był to DH braci Barasch, a jego szczyt do roku 1929 zdobił globus. Feniks podczas przebudowy stracił swoją secesyjną elewację oraz globus (zniszczony po części przez uderzenie pioruna). Tak też jego obecny wygląd nie jest dziełem wykonanym po wojnie. Piszę o tym, ponieważ z Feniksem jest tak samo, jak z bankiem. Widząc secesyjnego Feniksa z globusem wiele ludzi narzeka, że zniszczyliśmy fajny budynek.

Niestety, Kamienica pod Złotą Koroną nie miała tyle szczęścia, uległa poważnemu zniszczeniu podczas Festung Breslau i została odbudowana z pseudo historyczną elewacją nawiązującą do pierwotnej renesansowej kamienicy.

Foto (kwiecień 1926) pochodzi z albumu „Wrocław Fotografie z okresu międzywojennego” autor Iwona Bińkowska, wydawnictwo via nova.

Jeszcze zostaję na Rynku, a dokładniej po drugiej stronie od ostatniego zdjęcia. Czyli na wylocie ulicy Świdnickiej – po prawej i Oławskiej – po lewej. Jak widać narożnik południowo-wschodni, jak i zabudowa przy Świdnickiej uległy znacznej zmianie.

Foto (po1932r.) pochodzi z albumu „Wrocław Fotografie z okresu międzywojennego” autor Iwona Bińkowska, wydawnictwo via nova.

Na sąsiedniej działce znajduje się renesansowa kamienica „Pod Siedmioma Elektorami”. Jej znakiem rozpoznawczym jest malarstwo iluzjonistyczne zdobiące fasadę, na której znajdziemy cesarza Leopolda I oraz siedmiu elektorów. Różnicę po ponad 80 latach można zaobserwować np w kształcie dachu.

Foto (po1930r.) pochodzi z albumu „Wrocław Fotografie z okresu międzywojennego” autor Iwona Bińkowska, wydawnictwo via nova.

Teraz, kiedy ogródki zostały rozebrane, a jeszcze nie spadł śnieg mogłem wykonać parę kadrów i porównać je. Wbrew pozorom wiele się na Rynku wrocławskim zmieniło. Wrocław jak każdy wie lub powinien wiedzieć ;) został podczas wojny doszczętnie zniszczony. Dla dociekliwych polecam zgłębić wiedzę na temat Festung Breslau, ale nie wykluczam, że i ja coś na ten temat kiedyś napisze.

Ogłoszenie Wrocławia twierdzą oraz chęć jej zdobycia przez armię czerwoną doprowadziło do trwałych zniszczeń i zmian w krajobrazie tego miasta. Zakres zniszczeń przez specjalistów porównywalny jest ze zniszczeniami Warszawy.

Największy szok człowiek może przeżyć oglądając zdjęcia przedstawiające południową część Wrocławia. Jednak najstarsza część, czyli Ostrów Tumski i rynek także zostały poważnie uszkodzone. I od tych miejsc zacznę swój cykl porównań.

Na początek widok na Ratusz oraz południową pierzeje Rynku, gdzie zaszło wiele zmian.
Foto (1926r.) pochodzi z albumu „Wrocław Fotografie z okresu międzywojennego” autor Iwona Bińkowska, wydawnictwo via nova.